Συχνές
Ερωτήσεις

Απαντήσεις σε ερωτήματα
σχετικά με την ψυχοθεραπευτική διαδικασία

Ψυχοθεραπευτική συνεδρία ή ψυχοθεραπεία;

Όταν ένα άτομο αντιμετωπίζει ένα ζήτημα που το δυσκολεύει ένα χρονικό διάστημα, μπορεί να σκεφτεί να επισκεφτεί έναν ψυχολόγο. Η επιθυμία του μπορεί να αφορά σε μία μεμονωμένη επίσκεψη, σε μία σειρά από μερικές συναντήσεις ή στην έναρξη μίας ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας.

Οι τρεις παραπάνω θέσεις διαφέρουν η μία από την άλλη. Ένα συμβάν, το οποίο θα δημιουργήσει αρνητικά συναισθήματα ίσως λειτουργήσει ως αφορμή για την αρχική τηλεφωνική επικοινωνία, ωστόσο αυτό δεν συνεπάγεται ότι το άτομο είναι αποφασισμένο να εμπλακεί σε μία μακρόχρονη διαδικασία.

Ανάλογα με την ετοιμότητα και τα αποθέματα, ένα άτομο μπορεί να επιλέξει τι χρειάζεται περισσότερο στο εδώ και τώρα.

Τι είναι η ψυχοθεραπεία;

Η ψυχοθεραπεία είναι μία θεραπευτική παρέμβαση όπου δύο μέρη, ο ψυχοθεραπευτής και ένας ή περισσότεροι θεραπευόμενοι συμμετέχουν ενεργά σε ένα οριοθετημένο πλαίσιο διαλόγου. Ο διάλογος αυτός δεν αποτελεί απλώς μία ανταλλαγή απόψεων γύρω από ένα πρόβλημα αλλά αφορά σε μία επιστημονικά συντονισμένη διεργασία ανάκλησης, επεξεργασίας και διαχείρισης σημαντικών ζητημάτων.

Η συμπόνια για τον εαυτό και η αυτοδιαχείριση των αρνητικών συναισθημάτων αποτελούν τα σημαντικότερα οφέλη της ψυχοθεραπείας.

Η ψυχοθεραπεία δεν είναι μία «φιλία επί πληρωμή». Η επαγγελματική συμπεριφορά ενός ειδικού είναι επιβεβλημένη και αφορά στην τήρηση των ορίων και στο σεβασμό της προσωπικότητάς του. Η δεοντολογία δεν αποτελεί προαιρετική συμπεριφορά από πλευράς ψυχοθεραπευτή αλλά απαραίτητη συνθήκη για τη δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος που θα διευκολύνει την έκθεση και την αλλαγή.

O θεραπευτής είναι ο ειδικός ως προς την επιστημονική κατάρτιση αλλά ο θεραπευόμενος είναι ο ειδικός της ζωής του.

Για ποιους λόγους ένα άτομο αποφασίζει να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία;

«Συχνά οι άνθρωποι αναζητούν ψυχοθεραπεία όταν η μοίρα τους οδήγησε σε μία κατάσταση την οποία δεν μπορούν να χειριστούν με τις συνηθισμένες τους άμυνες» (N. McWilliams).

Κάποια στιγμή ένας άνθρωπος στην πορεία της ζωής του μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι ένα ή περισσότερα θέματα του προκαλούν δυσφορία, την οποία δυσκολεύεται να διαχειριστεί. Ο κοινωνικός περίγυρος προσφέρει προσωρινή ανακούφιση. Η καθημερινή λειτουργικότητά του ατόμου πλήττεται σημαντικά και τα αισθήματα του άγχους, του φόβου, της λύπης ή του θυμού παραμένουν έντονα και ανθεκτικά στο χρόνο και στις λύσεις που επιχειρεί να δώσει το ίδιο.

Ένας άνθρωπος μπορεί να επισκεφτεί έναν ειδικό της ψυχικής υγείας επειδή αντιμετωπίζει κάποιο εμπόδιο, επειδή επιθυμεί να διερευνήσει ένα ζήτημα που το απασχολεί ή να αναζητήσει μία επιστημονική τοποθέτηση αναφορικά με μία πρόκληση που αντιμετωπίζει.

Κάποιος που κατανοεί τις δυσκολίες του χρειάζεται ψυχοθεραπεία;

Ο στοχασμός και η αναγνώριση της αιτίας ενός προβλήματος από το ίδιο το άτομο δεν σημαίνει αυτόματα μετακίνηση προς μία κατεύθυνση θετικής αλλαγής. Για παράδειγμα, η συνειδητοποίηση από κάποιον ότι αποφεύγει να οδηγήσει επειδή παλαιότερα είχε την εμπειρία ενός τροχαίου ατυχήματος δεν είναι επαρκής για να αλλάξει στάση.

Η διαδικασία της αλλαγής συντελείται μέσω νοητικής και συναισθηματικής επεξεργασίας. Αν η σκέψη ή τα συναισθήματα ήταν από μόνα τους επαρκή για τη λήψη μίας απόφασης, τότε ο άνθρωπος θα λειτουργούσε είτε μηχανιστικά είτε ενστικτωδώς. Συνήθως, ένα πρόβλημα δημιουργείται όταν το ένα εκ των δύο συστήματα υπέρ-λειτουργεί ενώ το άλλο υπολειτουργεί. Η ψυχοθεραπεία αποτελεί μία διαδικασία εσωτερικού ‘συγκερασμού’ και ενοποίησης.

Ποια είναι τα οφέλη της ψυχοθεραπείας;

Η ψυχοθεραπεία βοηθάει ένα άτομο στην επίλυση εσωτερικών συγκρούσεων, στην αντίληψη μη γνώριμων πλευρών του εαυτού, στη διαχείριση τραυματικών εμπειριών, στη διεκδίκηση, στην ανοχή και στη διαχείριση πιο έντονων συναισθημάτων αναφορικά με την εγγύτητα.

Μέσα από την ψυχοθεραπευτική διαδικασία, αυξάνεται η επίγνωση και η συναισθηματική κατανόηση. Απόρροια είναι η αντικατάσταση αστόχαστων, ακούσιων και συχνά επώδυνων συμπεριφορών, με υπολογισμένες, εκούσιες, προσεκτικές επιλογές.

Ποιοι είναι οι αρμόδιοι επαγγελματίες για ψυχοθεραπεία;

Ένα άτομο μπορεί να απευθυνθεί για ψυχοθεραπεία σε έναν ψυχολόγο, απόφοιτο πανεπιστημιακού τμήματος ψυχολογίας και κάτοχο άδειας ασκήσεως επαγγέλματος ή σε έναν ψυχίατρο. Η βασική πανεπιστημιακή εκπαίδευση αποτελεί μία απαιτούμενη βάση ωστόσο απαραίτητη είναι η εξειδίκευση σε μία τουλάχιστον θεραπευτική προσέγγιση (π.χ. γνωσιακή συμπεριφοριστική, συστημική, ψυχοδυναμική). Οι τίτλοι του ‘ψυχοθεραπευτή’, του ‘σύμβουλου ψυχικής υγείας’ ή του ‘οικογενειακού σύμβουλου’ χωρίς τις άνωθεν ειδικότητες είναι ανυπόστατοι.

Πόσο χρόνο διαρκεί μία ψυχοθεραπεία;

Η διάρκεια της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας εξαρτάται από τα θέματα τα οποία επιθυμεί να επεξεργαστεί ο θεραπευόμενος, από την ένταση της δυσφορίας του στο παρόν και από τη θεωρητική προσέγγιση που ακολουθεί ο ψυχοθεραπευτής. Η έναρξη της θεραπευτικής διαδικασίας προϋποθέτει συμφωνία μεταξύ των δύο εμπλεκόμενων∙ ωστόσο, ο θεραπευόμενος είναι ελεύθερος να διακόψει τη διαδικασία οποιαδήποτε στιγμή, αν το επιθυμεί.

Με ποια συχνότητα πραγματοποιείται η ψυχοθεραπεία;

Κάποιες φορές ένα άτομο αποφασίζει να επισκεφτεί έναν ειδικό της ψυχικής υγείας χωρίς να επιθυμεί απαραίτητα να μπει σε μία βραχεία ή μακρά ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Η απόφαση που αφορά στην έναρξη μίας ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας συνδέεται με το αίτημα του ενδιαφερόμενου.

Στην ψυχοθεραπεία, η ακολουθία και η σταθερότητα έχουν σημαίνουσα αξία. Ο χρόνος είναι προκαθορισμένος και συνεπής, διαμορφώνοντας ένα συγκροτημένο πλαίσιο όπου το άτομο μπορεί να εμπιστευτεί τις σκέψεις και τα συναισθήματά του.

Μία ατομική συνεδρία έχει διάρκεια 50 λεπτών και πραγματοποιείται μία φορά την εβδομάδα. Μία συνεδρία ζεύγους έχει διάρκεια 90 λεπτών και πραγματοποιείται μία φορά στις 2 εβδομάδες. Ο προγραμματισμός γίνεται σύμφωνα με τη διαθεσιμότητα των συμμετεχόντων.