Ο λαβύρινθος αποτέλεσε στην Αρχαία Ελλάδα, σύμφωνα με το μύθο, ένα οικοδόμημα τόσο πολύπλοκο στην κατασκευή του, ώστε ένας επισκέπτης ήταν αδύνατο να βρει την έξοδο, εξαιτίας της δαιδαλώδους διάταξης των στοών του.
Στην καθημερινή ζωή, ένας άνθρωπος κάποια στιγμή μπορεί να βιώσει ένα πρόβλημα ως μία παραμονή σε ένα λαβύρινθο από τον οποίο δεν γνωρίζει τον τρόπο να απεγκλωβιστεί και βρίσκεται κάθε φορά στο ίδιο σημείο. Ο εγκλωβισμός είναι μία συνθήκη όπου το άτομο αισθάνεται ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι για να φύγει από το πρόβλημα, ακόμα κι αν μπορεί.
Το αίσθημα του εγκλωβισμού σε ένα πρόβλημα δημιουργείται σε περιπτώσεις που (α) ένα ζήτημα δεν υπόκειται στον έλεγχο του ατόμου, (β) έχει υποτιμηθεί ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα με αποτέλεσμα την επιδείνωσή του, (γ) οι εναλλακτικές δεν είναι ευνοϊκές, (δ) οι λύσεις που έχουν δοκιμαστεί δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, (ε) η υποστήριξη γύρω από το θέμα είναι περιορισμένη ή (στ) το όφελος από τη διατήρηση του προβλήματος είναι σημαντικό.
Ένα πρόβλημα με παρελθόν αλλά χωρίς μέλλον
Ένα άτομο που αισθάνεται εγκλωβισμένο μέσα σε ένα πρόβλημα συνήθως αισθάνεται άγχος, απογοήτευση, έλλειψη ευχαρίστησης, αμφιβολία και απαισιοδοξία. Η ενασχόληση με το πρόβλημα είναι συνεχής, επηρεάζοντας άμεσα ή έμμεσα όλους τους τομείς της ζωής. Η ικανότητά του εμπλεκόμενου να οραματιστεί και να σχεδιάσει το μέλλον είναι περιορισμένη. Η παρουσία του προβλήματος σκιάζει σημαντικά την καθημερινότητά του και το άτομο μπορεί να αισθάνεται ταυτόχρονα την πίεση να απαλλαγεί από αυτό και την αδυναμία να κινηθεί προς μία πιθανή λύση.
Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα
Ένα πρόβλημα που χρονίζει συνήθως μοιάζει δυσεπίλυτο και πιο τρομαχτικό για τον φέροντα. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος που φοβάται τους ιατρούς, τείνει να αποφεύγει τους ιατρικούς ελέγχους. Ωστόσο, όσο περισσότερο διάστημα αποφεύγει, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να παρουσιάζει πράγματι ένα πρόβλημα, η αντιμετώπιση του οποίου με το χρόνο γίνεται περισσότερο πιο δύσκολη ή επώδυνη.
Τα ζητήματα που δημιουργούν ένα αίσθημα εγκλωβισμού δεν αποτελούν προβλήματα που επιλύονται άμεσα, γρήγορα ή χωρίς κόπο. Η έξοδος από αυτά προϋποθέτει ψυχικά ‘εργαλεία’ τα οποία ο εμπλεκόμενος δεν διαθέτει τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή ή εναλλακτικές, που δεν έχουν ανακαλυφθεί. Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία είναι ένας τρόπος ο χρόνος να χρησιμοποιηθεί γόνιμα, αποκαλύπτοντας νέες δυνατότητες.
